Życiorys Wernera Coblenza
Werner Coblenz należy do najznamienitszych archeologów Niemiec Środkowych. Jest on jednocześnie sztandarowym przedstawicielem całej epoki – okresu powojennego w podzielonych Niemczech. Jego droga życiowa odzwierciedla etapy historycznego rozwoju, który on sam kształtował w dziedzinie archeologii i ochrony zabytków. Werner Coblenz urodził się w 1917 roku w Pirnie. Saksońska ojczyzna była dla niego bazą wszechstronnych ambicji naukowych oraz równocześnie forum jego dążeń do spełnienia wyznaczonych przez siebie celów. Charakterystyczne zainteresowania Coblenza ukształtowały się w latach trzydziestych. Okres studiów w Berlinie, Marburgu, Wiedniu, Kilonii i Lipsku przerwał nagle kataklizm II wojny światowej. Po powrocie z niewoli zastał Coblenz zniszczone i podzielone Niemcy. W 1947 roku zakończył studia u Gero von Merharta w Marburgu, kończąc rozpoczętą już przed wojną pracę doktorską na temat znalezisk grobowych ze środkowego okresu epoki brązu w Saksonii. Praca ta jest do dziś czołowym dziełem omawiającym najbogatszą pod względem zabytków epokę saksońskiej archeologii. Werner Coblenz rozpoczął pracę w Krajowym Muzeum Prahistorii w Dreźnie (Landesmuseum für Vorgeschichte), gdzie w wieku 32 lat awansował na stanowisko dyrektora. Był on wiodącym inicjatorem odbudowy saksońskiej archeologii w okresie powojennym. Zajął się wydobywaniem zabytków archeologicznych z gruzów zbombardowanego Drezna, nową organizacją ochrony zabytków oraz stworzeniem pomieszczeń pracy w odbudowywanym Pałacu Japońskim/Japanisches Palais - siedzibie muzeum. W. Coblenz stworzył struktury skutecznej ochrony zabytków archeologicznych, współdziałając przy powstawaniu „Rozporządzenia o ochronie i zachowaniu zabytków starożytności,” a także powołał oraz systematycznie rozwijał działalność społecznej opieki nad zabytkami. Poprzez osobiste kontakty z zachodnioniemieckimi kolegami (odczytywane jako polityczna nielojalność), a także z kolegami z Europy Centralnej i Wschodniej, wykreował W. Coblenz z Muzeum Prahistorii uznawaną w świecie placówkę naukową. Jego ujmująca osobowość podnosiła reputację wschodnioniemieckiej archeologii. Profesjonalizm W. Coblenza oraz jego niestrudzone dążenie do realizacji wyznaczonych celów jak również bezkompromisowa postawa w zagadnieniach naukowych uczyniły z niego, mimo politycznej niesubordynacji w stosunku do partii, wpływowego i poszukiwanego eksperta. Werner Coblenz przewodniczył w latach 1966-1980 Radzie Naukowej ds. Ochrony Zabytków przy Ministerstwie Szkolnictwa Wyższego i Zawodowego w NRD, w 1966 roku został wybrany do Rady Stałej Union Internationale des Science Préhistoriques et Protohistoriques przy UNESCO. Był on także członkiem zwyczajnym Saksońskiej Akademii Nauk, korespondującym członkiem Bawarskiej Akademii Nauk, British Academy, a także Austriackiego Towarzystwa Prehistorycznego oraz członkiem zwyczajnym Niemieckiego Instytutu Archeologicznego. W. Coblenz przodował we wszelkich naukowych opracowaniach zagadnień prahistorii, co potwierdza jego głęboką wiedzę na temat archeologii saksońskiej. Badania te, ignorujące współczesne granice, zajmowały się dalekosiężnymi powiązaniami „tranzytowej krainy Saksonii” z prehistorycznymi enklawami. W. Coblenz ukończył pracę habilitacyjną w 1970 roku i został mianowany na profesora honorowego Uniwersytetu w Lipsku. Ponad 400 publikacji, w tym 10 monografii, świadczy o niestrudzonym dążeniu do szerokiego udostępniania odkrytych źródeł archeologicznych i ich opracowań. Po zjednoczeniu Niemiec zainicjował powstanie „Stowarzyszenia Badań nad Starożytnościami Niemiec Środkowych i Wschodnich” oraz stworzył jednocześnie platformę naukowej wymiany dla kolegów ze wszystkich stron Niemiec. W ciągu całego okresu istnienia NRD występował w obronie tych wartości, często przeciwko panującej powszechnie ideologii. Werner Coblenz zmarł w 1995 roku podczas naukowej konferencji w Kempten (Allgäu). |
|